Bielska Orkiestra Cavatina
Data wydarzenia
czwartek, 23 listopada 2023, godz. 19:00Edward Grieg - Suita „Z czasów Holberga” op. 40
Max Bruch - "Kol Nidrei” na wiolonczelę i orkiestrę op. 47
Gustaw Holst - Suita św. Pawła op. 29 nr 2
Mieczysław Karłowicz - Serenada na smyczki op. 2
Dyrygent: Maciej Tomasiewicz
Wykonawcy:
Piotr Gach - wiolonczela
Bielska Orkiestra Cavatina

Dyrygent: Maciej Tomasiewicz. Absolwent Akademii Muzycznej w Katowicach, gdzie ukończył studia w specjalnościach: kompozycja i teoria muzyki oraz dyrygentura symfoniczno-operowa (stopień doktora sztuk muzycznych) w klasie dr hab. S. Bywalca. Uczestniczył w Mistrzowskich Kursach Dyrygenckich prowadzonych przez M. Dittricha, G. Chmurę, J. Kaspszyka czy L. Livingstona. Był związany z Orkiestrą Kameralną Miasta Jaworzna Archetti jako skrzypek oraz dyrygent w latach 2014-2021. Prowadził z sukcesami Polską Młodzieżową Orkiestrę Symfoniczną w Bytomiu oraz Młodzieżową Orkiestrę Symfoniczną im. Karola Szymanowskiego w Katowicach. Był dwukrotnym beneficjentem programu Narodowego Instytutu Muzyki i Tańca: Dyrygent-rezydent.
W swoim bogatym i wszechstronnym repertuarze wiodącą linię wyznacza muzyka polska. Jak dotąd nagrał m.in. utwory: R. Bukowskiego, H. M. Góreckiego, E. Knapika, K. Lipińskiego, P. Mossa, S. B. Poradowskiego. Szczególne miejsce w jego repertuarze znajdują kompozycje B. Szabelskiego, wśród których Etiuda, Magnificat, Sinfonietta, II Symfonia Podlaska zostały przez niego na nowo edytowane, wykonane i nagrane.

Piotr Gach - wiolonczela.
Urodzony w 1986 w Słupsku wiolonczelista, kameralista, kompozytor i aranżer, absolwent klas wiolonczeli Stefana Popova oraz Louise Hopkins w Guildhall School of Music and Drama w Londynie (2005-2008), a także klasy Piotra Janosika w Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach (2011-2015).
Laureat m.in. III nagrody w Ogólnopolskim Konkursie Wiolonczelowym w Łodzi w 2005 roku oraz I nagrody na Ogólnopolskim Konkursie Muzyki Kameralnej we Wrocławiu w roku 2008. W tym samym roku został stypendystą korporacji City of London. W czasie studiów w Guildhall School of Music and Drama w Londynie przeszedł zaawansowany kurs orkiestrowy i kameralny (zespoły smyczkowe – kwartet, trio, duety, trio fortepianowe, mieszane ensemble muzyki współczesnej, orkiestra smyczkowa, zespół wiolonczelowy, duet z fortepianem, trio z harfą).
Po studiach w Londynie poświęcił się pracy nad własnym warsztatem i nad zgłębianiem tajników wykonawstwa muzyki, a także szeroko zakrojonym poszukiwaniom kierunku dalszego rozwoju muzycznego.
Program Koncertu
1. Edward Grieg – Suita „Z czasów Holberga” op. 40. Powstała w 1884 roku z okazji 200-lecia urodzin Ludviga Holberga. Premiera miała miejsce w Bergen 12 marca 1885 roku. Dzieło zostało skomponowane specjalnie na uroczyść obchodzoną w całej Skandynawii, upamiętniającą największego komediopisarza Północy, z pochodzenia Norwega, L. Holberga. Grieg postanowił utrzymać ją w stylu muzycznym epoki, w jakiej żył Holberg. Swoją kompozycję nazywał „perukową”, aczkolwiek dzieło wykorzystywało jedynie dawne formy muzyczne, nawiązując wyraźnie do współczesnego nurtu neoromantyzmu w muzyce XIX w. Suita początkowo napisana na fortepian, później zinstrumentowana na orkiestrę smyczkową przez samego kompozytora, składa się z pięciu części:
- Preludium Allegro vivace oparte jest na trzytonowym motywie. Ta część suity nawiązuje do kompozycji Haendla, utrzymana jest w stylu muzyki XVIII-wiecznej.
- Sarabanda Andante espressivo, część bardzo dostojna, jest daleką stylizacją tańca, od którego wzięła nazwę.
- Gawot Allegretto - trio tego tańca ma wyraźnie nordycki charakter.
- Aria andante religioson nawiązuje do stylu Bacha, utwór utrzymany jest w charakterze romantycznej pieśni.
- Rigaudon Allegro con brio to część pełna lekkości starofrancuskiego tańca z Prowansji.
Czas trwania - 23 min.
2. Max Bruch – „Kol Nidrei” op. 47 na wiolonczele i orkiestrę symfoniczną. To utwór wyjątkowy w twórczości tego kompozytora. Dzieło niezwykłe, właściwie fantazja muzyczna. Nawiązuje do modlitwy żydowskiej unieważniającej przysięgi religijne, jednak tylko takie, które zostały złożone zbyt pochopnie oraz składane pod przymusem. bądź też całkiem nieświadomie. Modlitwa ta odmawiana jest przed wieczorem Jom Kipur. Przejmujący temat pierwszy, grany przez solistę po krótkim orkiestrowym wstępie opartym na kilku dźwiękach, jest jakby błaganiem o wybaczenie. Motyw pełen zadumy, bólu i rozterki przechodzi w łagodną postać wspólnego śpiewu wszystkich instrumentów, by pod koniec utworu, już w tonacji durowej, przymieść ulgę i poczucie wybaczenia.
Czas trwania – 11 min.
3. Gustaw Holst – Suita św. Pawła op. 29 nr 2, pierwotnie zatytułowana Suita in C. To czteroczęściowy utwór skomponowany w 1913 roku dla orkiestry szkolnej dziewcząt St. Paul’s w Hamersfeld. To niezwykle popularne dzieło na orkiestrę smyczkową. Ukończone w 1913 roku, ale opublikowane dopiero w 1922 roku ze względu na liczne poprawki w partyturze, które wprowadzał kompozytor. Swą nazwę wzięła od nazwy szkoły dla dziewcząt St. Paul's w Hammersmith w Londynie, gdzie Holst był nauczycielem muzyki i dyrygentem szkolnej orkiestry od 1905 roku. Utwór skomponował w dowód wdzięczności za wybudowanie dla niego dźwiękoszczelnego studia muzycznego. Suita jest jednym z wielu utworów, które napisał dla uczniów tej szkoły.
Części:
- JIg – to rodzaj pieśni i tańca ludowego ze Szkocji, Irlandii i Anglii z okresu baroku.
- Ostinato – na stale powtarzanym motywie w drugich skrzypcach kompozytor bawi się motywami muzycznymi, przeprowadzając je przez wszystkie instrumenty, co doskonale obrazuje termin muzyczny „ostinato”, oznaczający wielokrotne powtarzanie struktury melodycznej.
- Intermezzo – to najbardziej melodyjna część utworu. Na tle akompaniamentu orkiestry granej pizzicato pojawia się nostalgiczna melodia przedzielana gwałtownie pojawiającymi się tutti ze zmianą tempa i dynamiki, by na zakończenie tej części kwartet solistów zagrał piękną melodię zakończoną wspólnym z orkiestrą dźwiękiem zgranym pizzicato.
- Finale – to znów barwny i energetyczny motyw nawiązujący do melodii tanecznych Szkocji, Anglii i Irlandii, by w ostatnich taktach utworu znów nas zaskoczyć pojawiającym się znienacka pięknym wolnym motywem pierwszych skrzypiec.
Czas trwania 13 min.
Mieczysław Karłowicz – Serenada na smyczki op. 2.
W twórczości Karłowicza to jeden z pierwszych utworów orkiestrowych, które skomponował we wczesnej młodości. Od chwili jego stworzenia cieszy się wielką popularnością wśród orkiestr smyczkowych, jak i melomanów na całym świecie. Serenada op. 2 swoje prawykonanie miała 15 IV 1897 roku w Berlinie. Wykonała ją wówczas Berliner Philharmonisches Orchester pod dyrekcją H. Urbana. To utwór czteroczęściowy. Konstrukcja i koncepcja utworu wskazuje na zachwyt młodego Karłowicza twórczością Mozarta, Czajkowskiego, czy też Dvoráka. Po pierwszym wykonaniu publiczność i krytyka okrzyknęły go utworem wysoce awangardowym, mając na uwadze przeplatające się motywy liryczne z gwałtownymi zmianami temp, artykulacji i dynamiki. Szczególnie uroczymi są części środkowe: Romans i Walc. W drugiej części zachwyca nas przepiękna liryczna melodia prowadzona przez wiolonczelę, by w trzeciej części bawić nas walcem, który swoim pięknem prowokuje, by wstać z krzeseł i zatańczyć. A część finałowa to ukoronowanie utworu, który zmieniając się, jakby przewijając rolkę w kalejdoskopie, zaskakuje nas nowymi pomysłami melodycznymi, oczarowuje nas lirycznym wyrazem, tak charakterystycznym dla całej późniejszej twórczości Karłowicza.
Części:
- Marsz,
- Romans,
- Walc,
- Finał
Czas trwania: 23 min.